Cangas
Grandes naufraxios na costa de Cangas (III)
Este será o último dunha serie de tres artigos escritos polo investigador Xerardo Dasairas nos que realizamos un percorrido por algúns dos grandes naufraxios na costa de Cangas.
Nesta terceira entrega recordaremos algúns naufraxios máis sucedidos na zona da Borneira como o do Siboney (1920) ou o do mercante Cabo La Plata (1952) pero tamén nos achegaremos a outros ocorridos nas Cíes como o do Ave del Mar (1956) ou o do Polycommander (1970). … Ler máis
A arquitectura da auga nas fontes de Cangas (I)
Cada fonte que temos na vila de Cangas ten algún elemento ou característica diferenciadora que a fai especial e única.
Neste primeiro artigo, Xerardo Dasairas nos fala da “Arquitectura da auga nas fontes de Cangas”, centrándose nas existentes no Hío e Aldán e facendo especial referencia a aquelas que, co paso do tempo, foron transformadas para dotalas de certa monumentalidade, converténdose en elementos arquitectónicos senlleiros e singulares da vila. … Ler máis
A arquitectura da auga nas fontes de Cangas (II)
Cada fonte que temos na vila de Cangas ten algún elemento ou característica diferenciadora que a fai especial e única.
Neste segundo e último artigo da serie “Arquitectura da auga nas fontes de Cangas”, Xerardo Dasairas nos fala dalgunhas das fontes que podemos atoparnos en Darbo ou Cangas e que pola súa singularidade poden ser consideradas como elementos arquitectónicos senlleiros da vila. … Ler máis
Fomentadores e xávegas na enseada de Aldán (I)
Neste primeiro artigo dos catro que Xerardo Dasairas dedica aos “Fomentadores e xávegas na ensenada de Aldán”, o autor aborda a chegada dos primeiros fomentadores cataláns as nosas rías e nos explica como nun principio actuarían como comerciantes para posteriormente instalarse como salgadeiros buscando o fomento da “decaída” pesca galega, o que fixo que se lles dese o nome popular de fomentadores.
Con eles trouxeron a xávega, unha arte importada e indefectiblemente ligada á chegada dos cataláns ao noso litoral a mediados do século XVIII. … Ler máis
Fomentadores e xávegas na enseada de Aldán (II)
Neste segundo artigo da serie “Fomentadores e xávegas na enseada de Aldán”, Xerardo Dasairas nos achega información interesante sobre os conflitos que foron xurdindo tras a chegada dos fomentadores cataláns, debido sobre todo a introdución da xávega nas nosas rías.
De feito, desde 1760 existirá unha forte oposición ao sistema catalán, que provocará que nas rías do norte se vaian ditando algunhas normas sobre o uso da xávega que obrigaron aos cataláns a desprazarse cara ás rías do sur, aínda permisibles nos seus regulamentos. … Ler máis
Fomentadores e xávegas na enseada de Aldán (III)
Neste terceiro artigo da serie “Fomentadores e xávegas na enseada de Aldán”, Xerardo Dasairas aborda a terceira fase do asentamento catalán en Galicia e as consecuencias da súa chegada a Cangas, sobre todo relacionadas co décimo do mar.
Tamén veremos como unha vez expulsados os franceses, o novo réxime constitucional vai prover novas normas de pesca, destinadas agora a regulamentar polo miúdo os tempos e os lugares de uso de cada arte, diminuíndo a conflitividade na pesca pero aumentando os litixios entre os xa numerosos fomentadores. … Ler máis
Fomentadores e xávegas na enseada de Aldán (IV)
Neste último artigo da serie “Fomentadores e xávegas na enseada de Aldán”, Xerardo Dasairas aborda o paso da salgadura á conserva.
Veremos como as primeiras fábricas de conservas en Cangas foron as de Darío Lameiro e a de Francisco Fernández Cervera pero neste texto tamén descubriremos cousas curiosas sobre as “Naves de Ojea” ou a que está ao final de Rodeira, onde nos seus inicios se elaboraban noces en conserva. … Ler máis
A Illa dos Ratos pecha 2025 tras realizar 141 rutas
A Illa dos Ratos realizou 141 rutas en 2025, un ano cheo de bos momentos nos que a nosa familia ratona continuou crecendo.
A poucas semanas de que anunciemos o calendario de rutas para o inverno de 2026, toca facer balance deste ano que agora remata e agradecer de todo corazón o apoio de todas as persoas e entidades que colaboraron para que un ano máis fose posible este fermoso proxecto.
Tamén afrontamos con ilusión renovada o 2026, no que buscaremos alcanzar xuntos tres fitos moi importantes na historia da asociación: celebrar o 10 º aniversario, avanzar camiño das 1.000 rutas e superar a barreira dos 30.000 asistentes. … Ler máis
Toponimia urbana de Cangas (III)
Neste terceiro artigo sobre a toponimia urbana de Cangas trataremos de dar algunha explicación sobre algúns dos nomes do noso rueiro como Berbetaña, Píos, Retrama, Faixa, Derribo ou A Rúa. … Ler máis
Protexido: Sagrario Corral Ferreiro, a mestra da Escola de Massó
Non hai extracto porque este é un artigo protexido.
Grandes naufraxios na costa de Cangas (II)
Este texto se enmarca dentro dunha serie de tres artigos escritos polo investigador Xerardo Dasairas nos que faremos un percorrido por algúns dos grandes naufraxios na costa de Cangas.
Nesta segunda entrega recordaremos outros naufraxios como o do Valparaíso (1887), o do Cap Roca (1905), o do Varonese (1907) ou o do Southern Cross (1909) que converteron A Borneira no punto negro da Ría de Vigo. … Ler máis
A liga de agricultores de Cangas (I)
A Liga de Agricultores de Cangas foi un proxecto impulsado en 1899 por Eugenio Sequeiros Matos co obxectivo de asociar aos propietarios de fincas e aos agricultores, apelando á solidariedade de todos os compoñentes e amantes do progreso agrícola, fomentando a defensa dos seus intereses materiais e morais.
Neste primeiro artigo, elaborado polo investigador Xerardo Dasairas Balsa, coñeceremos a súa importancia no eido agrario e falaremos da súa evolución, resaltando o seu carácter pioneiro na intervención no campo político mentres o resto das sociedades agrarias canguesas aínda se mantiveron durante anos centradas no seu carácter mutualista e asistencial antes de evolucionar cara o sindicalismo na época republicana. … Ler máis
Os canzorros da igrexa de San Martiño
Neste artigo trataremos de propoñer posibles interpretacións para algúns dos canzorros máis curiosos da fachada sur dunha das máis fermosas igrexas románicas do Morrazo, a de San Martiño de Moaña (s. XII). … Ler máis
A liga de agricultores de Cangas (II)
Neste segundo artigo que adicamos a Liga de Agricultores de Cangas analizaremos o contido do seu regulamento, elaborado meticulosamente por Eugenio Sequeiros Matos e o seu irmán Xosé como asesor xurídico.
… Ler máis
Talasonimia de Cangas (II)
Neste segundo artigo adicado á talasonimia de Cangas, escrita polo investigador Xerardo Dasairas, faremos un percorrido pola toponimia costeira da vila dende Punta Corveiro ata a Ensenada de Aldán, pasando por Cabo Home e Punta Couso. … Ler máis
Toponimia urbana de Cangas (II)
A toponimia ten en Galicia unha importancia relevante pois cóntanse por miles as denominacións dos lugares debido ao minifundismo territorial. No caso dos topónimos maiores, aínda que se detectan erros subsanables, o asunto normativo está bastante resolto.
Non acontece o mesmo coa microtoponimia e con algúns nomes de rueiros urbanos ou urbanizados cuxa procedencia resulta difícil de elucidar por falta de referencias e documentación.
Neste artigo trataremos de aportar luz a toponimia urbana de Cangas. … Ler máis
O proceso da caza da balea (II)
A actividade baleeira era moi rendible xa que a súa pesca non provocaba moitos custos e dun só exemplar de balea ou cachalote obtíñase moita cantidade de diversos produtos. Nesta artigo falaremos do proceso de despece e dos diferentes productos que se obtiñan. … Ler máis
Talasonimia de Cangas (I)
Os talasónimos son os topónimos referentes aos accidentes xeográficos da costa e do mar próximo a ela.
Nunha serie de dous artigos do investigador Xerardo Dasairas faremos un percorrido pola talasonimia de Cangas, e descubriremos unha relación de topónimos chea de nomes que aluden a pedras no mar, somerxidas, semisomerxidas ou visibles, designadas segundo a súa morfoloxía, posición, superficie, uso…, a outros a baixos perigosos e a maioría designan accidentes costeiros como puntas, illas, praias… … Ler máis
A defensa da Vila – María Soliña 2025
O 9 de decembro de 1617, un grupo de piratas turco berberiscos, a bordo de once navíos, atacan a florecente e próspera vila de Cangas, sementando as súas rúas de morte e destrución.
Este feito histórico, tan relevante como descoñecido entre moitos dos habitantes do pobo, é o piar no que se asenta a Conmemoración histórica “A defensa da Vila – María Soliña”, que se celebrará os vindeiros 26, 27 e 28 de setembro de 2025 organizada por pola Asociación Cultural A Defensa da Vila, contando cunha gran implicación de moitas asociacións e colectivos do pobo. … Ler máis
Rutas guiadas no Morrazo neste outono de 2025
Unha vez máis, os membros da Asociación A Illa dos Ratos volvemos con moita ilusión para presentarvos os nosos programas de rutas guiadas no Morrazo para o outono de 2025.
Serán un total de 18 rutas, agrupadas dentro dos programas “Outono en ruta 2025” e “Descubre Moaña no outono 2025” que realizaremos en colaboración cos Concellos de Cangas e Moaña, e nos que trataremos de dar a coñecer e poñer en valor algúns dos recursos turísticos, etnográficos, culturais e naturais máis relevantes da nosa contorna. … Ler máis