Unha vez máis, os membros da Asociación A Illa dos Ratos volvemos con moita ilusión para presentarvos os nosos programas de rutas guiadas no Morrazo para este inverno de 2026.
Serán un total de 12 rutas, seis dentro de “Descubre Moaña no inverno 2026” e outras seis incluidas no programa “Inverno en ruta 2026”, coas que trataremos de dar a coñecer e poñer en valor algúns dos recursos turísticos, etnográficos, culturais e naturais máis relevantes do Morrazo. … Ler máis
Con este artigo queremos facer un pequeno repaso da nosa traxectoria e agradecer publicamente o apoio, axuda e participación das persoas, colectivos e institucións que nestes dez anos teñen colaborado para que A Illa dos Ratos sexa un proxecto consolidado.
Agardamos que nos sigades acompañando nesta fermosa viaxe, que nesta ano 2026 nos levará previsiblemente a alcanzar as 1.000 rutas realizadas e os 30.000 asistentes. … Ler máis
A Illa dos Ratos realizou 141 rutas en 2025, un ano cheo de bos momentos nos que a nosa familia ratona continuou crecendo.
A poucas semanas de que anunciemos o calendario de rutas para o inverno de 2026, toca facer balance deste ano que agora remata e agradecer de todo corazón o apoio de todas as persoas e entidades que colaboraron para que un ano máis fose posible este fermoso proxecto.
Tamén afrontamos con ilusión renovada o 2026, no que buscaremos alcanzar xuntos tres fitos moi importantes na historia da asociación: celebrar o 10 º aniversario, avanzar camiño das 1.000 rutas e superar a barreira dos 30.000 asistentes. … Ler máis
A Liga de Agricultores de Cangas foi un proxecto impulsado en 1899 por Eugenio Sequeiros Matos co obxectivo de asociar aos propietarios de fincas e aos agricultores, apelando á solidariedade de todos os compoñentes e amantes do progreso agrícola, fomentando a defensa dos seus intereses materiais e morais.
Neste primeiro artigo, elaborado polo investigador Xerardo Dasairas Balsa, coñeceremos a súa importancia no eido agrario e falaremos da súa evolución, resaltando o seu carácter pioneiro na intervención no campo político mentres o resto das sociedades agrarias canguesas aínda se mantiveron durante anos centradas no seu carácter mutualista e asistencial antes de evolucionar cara o sindicalismo na época republicana. … Ler máis
Neste artigo titulado “As Xulianas, unha saga de poxadoras de Bueu” o investigador e divulgador José Manuel Dopazo Entenza nos fala da importancia destas mulleres que son parte da historia de Bueu tanto pola súa singularidade como polo seu legado, un labor que merece ser coñecido e posto en valor.
No pobo non hai mariñeiro xubilado ou activo que non lembre ou escoitase falar dalgunha destas poxadoras, e sen elas non se podería entender o desenvolvemento pesqueiro e industrial do Bueu do século XIX e XX. … Ler máis
A actividade baleeira era moi rendible xa que a súa pesca non provocaba moitos custos e dun só exemplar de balea ou cachalote obtíñase moita cantidade de diversos produtos. Nesta artigo falaremos do proceso de despece e dos diferentes productos que se obtiñan. … Ler máis
Os talasónimos son os topónimos referentes aos accidentes xeográficos da costa e do mar próximo a ela.
Nunha serie de dous artigos do investigador Xerardo Dasairas faremos un percorrido pola talasonimia de Cangas, e descubriremos unha relación de topónimos chea de nomes que aluden a pedras no mar, somerxidas, semisomerxidas ou visibles, designadas segundo a súa morfoloxía, posición, superficie, uso…, a outros a baixos perigosos e a maioría designan accidentes costeiros como puntas, illas, praias… … Ler máis
O 9 de decembro de 1617, un grupo de piratas turco berberiscos, a bordo de once navíos, atacan a florecente e próspera vila de Cangas, sementando as súas rúas de morte e destrución.
Este feito histórico, tan relevante como descoñecido entre moitos dos habitantes do pobo, é o piar no que se asenta a Conmemoración histórica “A defensa da Vila – María Soliña”, que se celebrará os vindeiros 26, 27 e 28 de setembro de 2025 organizada por pola Asociación Cultural A Defensa da Vila, contando cunha gran implicación de moitas asociacións e colectivos do pobo. … Ler máis
Unha vez máis, os membros da Asociación A Illa dos Ratos volvemos con moita ilusión para presentarvos os nosos programas de rutas guiadas no Morrazo para o outono de 2025.
Serán un total de 18 rutas, agrupadas dentro dos programas “Outono en ruta 2025” e “Descubre Moaña no outono 2025” que realizaremos en colaboración cos Concellos de Cangas e Moaña, e nos que trataremos de dar a coñecer e poñer en valor algúns dos recursos turísticos, etnográficos, culturais e naturais máis relevantes da nosa contorna. … Ler máis
“As voltas coas Cíes (I)” é o primeiro de dous artigos nos que Xerardo Dasairas fará un repaso da historia das Illas Cíes que nos permitira coñecer os motivos da súa pertenza territorial e xurídica a Vigo mediante unha Real Orde do 23 de xuño de 1840, asinada pola raíña Isabel II, baixo a rexencia da súa nai. … Ler máis
Agustín Soage Bastón é un artista e artesán que forma parte da terceira xeración dunha familia adicada á madeira.
Dende o seu “Eco Espazo da Madeira”, situado no número 44 da Avenida de Ourense, crea de xeito artesán tanto mobles como outras pezas e dende fai uns anos traballa para convertelo nun espazo cultural onde facer exposicións, presentacións de libros e outras propostas.
A Biblioteca das Madeiras do Mundo, é unha iniciativa que neste 2025 cumpriu 10 anos. A mostra se inaugurou o pasado 17 de maio coincidindo coa celebración do Día das letras galegas e puido visitarse gratuitamente ata o 15 de xuño. Unha visita moi recomendable ¡¡¡ … Ler máis
Matilde Bares Giráldez está considerada unha das mestras máis relevantes da historia de Bueu. Pola súa casa – escola, onde exerceu durante máis de 60 anos, pasaron moitos nenos e nenas do pobo para recibir a ensinanza primaria pero tamén foron numerosos os adultos que acudían a ela para aprender a ler, escribir e recibir fundamentos básicos de matemáticas antes de emigrar ao outro lado do Atlántico e contar cunha formación mínima para defenderse e saír adiante na súa nova vida. … Ler máis
A Unión do Hío foi unha sociedade de socorros mutuos que xurdiu no Hío pola iniciativa duns veciños que emigraran a Arxentina e que buscaban dotar a esta parroquia dunha mellora no eido da asistencia sanitaria.
Neste artigo, Anxo Coya fai un repaso da historia desta sociedade centenaria co obxectivo de recoñecer a labor e honrar a os seus promotores que loitaron para que O Hío puidese ter unha sanidade e un ensino digno. … Ler máis
Xoán Piñeiro Nogueira (Nerga – O Hío, Cangas 1920 – O Porriño, 1980) foi un importante escultor cangués que exerceu unha notable influencia na escultura monumental pública en Galicia, sobre todo a partir dos anos 60, e que a pesar da súa repentina morte nun accidente de tráfico en 1980 continúa sendo un dos artistas máis recoñecidos e populares da segunda metade do século XX.
Neste primeiro artigo faremos un repaso dos seus inicios como escultor, poñendo especial atención na influencia que tiveron sobre a súa obra tanto a súa terra natal como o contexto histórico que lle tocou vivir. … Ler máis
Xaime Fandiño se define como un home de máis de 70 anos que aínda non sabe o que quere ser cando sexa maior.
Xubilouse en 2016 logo dunha vida adicada ao mundo da comunicación no que exerceu como xefe de realización da TVG e posteriormente como docente e decano na Facultade de Ciencias Sociais e da Comunicación na Universidade de Vigo e na Facultade de Comunicación da USC.
Hoxe vive a cabalo entre Cangas e Santiago e ten como plan de vida traballar a prol da interxeneracionalidade, un tema que ten un gran protagonismo na novela que publicou baixo o titulo “El último concierto” cuia trama comeza na fábrica de Massó de Cangas convertida en residencia. … Ler máis
Neste artigo faremos un percorrido pola historia de Bueu facendo referencia as súas orixes como asentamento durante o período romano, ao nacemento dos seus diferentes núcleos poblacionais durante o medievo e sobre todo ao desenvolvemento da pesca e a súa industria que foron p seu motor de crecemento durante os últimos séculos. … Ler máis
A Illa dos Ratos fixo 123 rutas no 2024, un ano cheo de bos momentos nos que a nosa familia ratona seguiu medrando.
A poucas semanas de que anunciemos o calendario de rutas para o inverno de 2025, toca facer balance deste ano que agora remata e agradecer de todo corazón o apoio de todas as persoas e entidades que colaborastes para que un ano máis fose posible este fermoso proxecto. … Ler máis
Coincidindo cos actos organizados o vindeiro 25 de novembro con motivo do “Día Internacional pola eliminación da violencia contra as mulleres”, realizaremos dúas rutas sobre mulleres da historia do Morrazo que forman parte da memoria colectiva da nosa contorna polas súas contribucións en diferentes ámbitos.
Os percorridos serán este sábado en Moaña e o domingo en Cangas, en ambos casos a partir das 10:30 h, e quedades convidados a participar nesta iniciativa que cremos importante e necesaria para poñer en valor algunhas das figuras máis relevantes da nosa historia en feminino. … Ler máis
O estudo fotográfico de José María Pérez Santoro situado no Eirado do Señal, foi durante décadas referencia fotográfica de varias xeracións, pero tamén a morada da memoria da vila mariñeira de Cangas no último medio século en forma de fotografías.
Neste artigo nos centraremos na súa importante traxectoria no mundo da fotografía e veremos como ao cumprir 50 años sufriu unha crisis profesional e buscou vivir a fotografía dun xeito diferente … Ler máis
Ninguén sabe con certeza cal foi o intre no que Emilia Gramary Castilla converteuse na parteira oficial de Meira. Empezou axudando ao doutor Luís Caamaño, a quen lle tiña alugado un cuarto na súa casa de Barreiros, e chegou un momento en que xa foi ela a que atendeu todas as mulleres da parroquia. … Ler máis
A Festa Popular de Bronlle xurdiu no verán de 1976 cando un grupo de mozos e mozas de Meira que formaban parte da A.C A Canle tiveron a iniciativa de facer unha festa en Bronlle, unha carballeira pertencente á igrexa de Meira, que sempre fora un lugar de encontro, de xogos, de diversión para rapaces, mozos e maiores da parroquia.
A idea tivo unha boa acollida e axiña se puxeron mans a obra coa total colaboración do crego D. Manuel Duarte, personaxe cun protagonismo moi importante naqueles anos na parroquia e que facilitou moitísimo as cousas para crear unha romeria tradicional galega que cos anos se iría consolidando e cumprindo o seu obxectivo de poñer en valor a lingua e a cultura galega logo dos anos escuros do franquismo. … Ler máis
A Conmemoración histórica “A defensa da Vila – María Soliña” 2024 foi todo un éxito grazas ao bo facer e a gran implicación de moitos particulares, asociacións e colectivos do pobo.
É para sentirse moi orgullosos e nos enche de ledicia saber que cada vez son máis os cangueses e canguesas que coñecen este feito histórico tan relevante na historia da vila sucedido o 9 de decembro de 1617 cando un grupo de piratas turco berberiscos, a bordo de once navíos, atacaron a florecente e próspera vila de Cangas, sementando as súas rúas de morte e destrución.
Neste artigo facemos un pequeno resumo da nosa participación e das actividades que se realizaron durante todo o fin de semana.
… Ler máis
Unha vez máis, os membros da Asociación A Illa dos Ratos volvemos con moita ilusión para presentarvos os nosos programas de rutas guiadas no Morrazo para este outono de 2024.
Serán un total de 21 rutas, dez dentro de “Descubre Moaña no outono 2024” e once incluidas no programa “Outono en ruta 2024” , coas que trataremos de dar a coñecer e poñer en valor algúns dos recursos turísticos, etnográficos, culturais e naturais máis relevantes do Morrazo. … Ler máis
Neste artigo imos lembrar o momento no que o nome de Cangas apareceu na España da época como principal referente dun novo proxecto educativo e social para as xentes do mar: a Escola Elemental de Pesca. … Ler máis
Neste novo artigo da serie “Suso Caramuxo, historia viva de Cangas” imos a ocuparnos do seu traballo como restaurador de imaxinería relixiosa e da súa influencia na transformación da Semana Santa de Cangas, declarada Festa de Interese Turístico de Galicia dende o ano 2002 e considerada unha das máis importantes do país, xunto á de Ferrol ou Viveiro. … Ler máis
O estudo fotográfico de José María Pérez Santoro situado no Eirado do Señal, foi durante décadas referencia fotográfica de varias xeracións, pero tamén a morada da memoria da vila mariñeira de Cangas no último medio século en forma de fotografías.
Este será o primeiro dunha serie de artigos nos que repasaremos a súa vida e as súas contribucións á vila de Cangas, o seu lugar no mundo. … Ler máis
Neste artigo coñeceremos a historia de Dolores Blanco Montes, “A Pasionaria de Cangas”, unha canguesa valente que loitou ao longo da súa vida polos dereitos de todas as mulleres traballadoras. … Ler máis
Poucos moañeses saben que a mediados dos anos 70 do século pasado chegou a sucar a Ría de Vigo unha réplica dun barco prehistórico que foi bautizado como “A Borna” e que estaba inspirado no petróglifo existente na zona de Moaña do mesmo nome. Tratábase dunha embarcación única en Europa que contaba con 5,5 metros de eslora e 2 de manga, e a súa viaxe de Vigo ata as Cíes constituíu un fito no estudo da naútica prehistórica. … Ler máis
Este artigo está adicado a Carmiña Pérez Alonso (Vigo, 1938), pregoneira das Festas do Cristo de Cangas 2023, unha muller entrañable á que lle temos moito cariño e que a consideramos a avoa oficial de “A Illa dos Ratos”.
Carmiña, ademais de ser unha excelente persoa, é admirada e coñecida pola súa extensa traxectoria no mundo do folclore galego e por ser a impulsora de varios grupos de baile tradicional por todo o Morrazo. … Ler máis
Don Félix de Ozámiz Rodríguez- Sesmeros foi un oficial da Mariña de orixe vasca que durante 30 anos gañouse a estima e o recoñecemento do pobo de Cangas polo seu esforzo na defensa do mar, fonte de sustento da xente máis humilde da vila.
No seu desempeño deixou sona de home estrito e moi rigoroso coas infraccións que se facían no mar, pero tamén dunha gran calidade humana que o levaba a interesarse pola situación na que quedaba a familia do infractor e non dubidaba en axudalos empregando os seus contactos ou poñendo incluso cartos do seu peto. … Ler máis
Seguro que paseando por Moaña reparastes algunha vez nun busto que se atopa diante dun edificio na zona da Xunqueira. Trátase do “Busto de Leta”, unha escultura na honra de D. Eduardo Pérez Calvar “Leta”, unha persoa emprendedora, loitadora e visionaria que ao longo da súa vida converteuse nunha figura moi relevante na sociedade moañesa da súa época. … Ler máis
A popular Casa da Bola é unha desas construcións que forman parte da vida de Cangas, como o “Reló”, a Praza de Abastos, a Igrexa ou mesmo a Capela do Hospital. Todas elas viron pasar a vida dos cangueses e canguesas e foron testemuñas de moitas historias e do crecemento da vila. … Ler máis
Poucas firmas do sector conserveiro tivieron o prestixio e tamaño de Massó, e sobre todo o seu elevado protagonismo no desenvolvemento da pesca e da industria galega en xeral, e para poder falar con propiedade da súa produción de marcas e produtos , deberíamos botar unha mirada cara atrás no tempo para analizar dous séculos e catro xeracións de dinámica empresarial. … Ler máis
Falarmos de traballo feminino na nacente industria de transformación do peixe da Galicia contemporánea é falarmos de inestabilidade e desigualdade.
Era un labor que se realizaba nas factorías de salgadura e de conserva, un dos principais sectores de ocupación nos séculos XIX e XX en fábricas como Massó Hermanos, Antonio Alonso e Hijos, etc; traballo que compaxinaban con outras tarefas diarias como o coidado de familiares e a atención do fogar. … Ler máis
Non hai extracto porque este é un artigo protexido.
Este será o último dunha serie de tres artigos escritos polo investigador Xerardo Dasairas nos que realizamos un percorrido por algúns dos grandes naufraxios na costa de Cangas.
Nesta terceira entrega recordaremos algúns naufraxios máis sucedidos na zona da Borneira como o do Siboney (1920) ou o do mercante Cabo La Plata (1952) pero tamén nos achegaremos a outros ocorridos nas Cíes como o do Ave del Mar (1956) ou o do Polycommander (1970). … Ler máis
Cada fonte que temos na vila de Cangas ten algún elemento ou característica diferenciadora que a fai especial e única.
Neste primeiro artigo, Xerardo Dasairas nos fala da “Arquitectura da auga nas fontes de Cangas”, centrándose nas existentes no Hío e Aldán e facendo especial referencia a aquelas que, co paso do tempo, foron transformadas para dotalas de certa monumentalidade, converténdose en elementos arquitectónicos senlleiros e singulares da vila. … Ler máis
Cada fonte que temos na vila de Cangas ten algún elemento ou característica diferenciadora que a fai especial e única.
Neste segundo e último artigo da serie “Arquitectura da auga nas fontes de Cangas”, Xerardo Dasairas nos fala dalgunhas das fontes que podemos atoparnos en Darbo ou Cangas e que pola súa singularidade poden ser consideradas como elementos arquitectónicos senlleiros da vila. … Ler máis
Neste primeiro artigo dos catro que Xerardo Dasairas dedica aos “Fomentadores e xávegas na ensenada de Aldán”, o autor aborda a chegada dos primeiros fomentadores cataláns as nosas rías e nos explica como nun principio actuarían como comerciantes para posteriormente instalarse como salgadeiros buscando o fomento da “decaída” pesca galega, o que fixo que se lles dese o nome popular de fomentadores.
Con eles trouxeron a xávega, unha arte importada e indefectiblemente ligada á chegada dos cataláns ao noso litoral a mediados do século XVIII. … Ler máis
Neste segundo artigo da serie “Fomentadores e xávegas na enseada de Aldán”, Xerardo Dasairas nos achega información interesante sobre os conflitos que foron xurdindo tras a chegada dos fomentadores cataláns, debido sobre todo a introdución da xávega nas nosas rías.
De feito, desde 1760 existirá unha forte oposición ao sistema catalán, que provocará que nas rías do norte se vaian ditando algunhas normas sobre o uso da xávega que obrigaron aos cataláns a desprazarse cara ás rías do sur, aínda permisibles nos seus regulamentos. … Ler máis
Neste terceiro artigo da serie “Fomentadores e xávegas na enseada de Aldán”, Xerardo Dasairas aborda a terceira fase do asentamento catalán en Galicia e as consecuencias da súa chegada a Cangas, sobre todo relacionadas co décimo do mar.
Tamén veremos como unha vez expulsados os franceses, o novo réxime constitucional vai prover novas normas de pesca, destinadas agora a regulamentar polo miúdo os tempos e os lugares de uso de cada arte, diminuíndo a conflitividade na pesca pero aumentando os litixios entre os xa numerosos fomentadores. … Ler máis
Neste último artigo da serie “Fomentadores e xávegas na enseada de Aldán”, Xerardo Dasairas aborda o paso da salgadura á conserva.
Veremos como as primeiras fábricas de conservas en Cangas foron as de Darío Lameiro e a de Francisco Fernández Cervera pero neste texto tamén descubriremos cousas curiosas sobre as “Naves de Ojea” ou a que está ao final de Rodeira, onde nos seus inicios se elaboraban noces en conserva. … Ler máis
Constantina Pérez Calvar foi parteira de Moaña durante máis de 60 anos, período no que axudou a chegar a este mundo a varias xeracións de moañeses e moañesas.
Este artigo esta elaborado a partir dunha conversa cunha das súas netas chea de interesantes detalles e anécdotas da vida de “Señora Constantina”, que nos serven para coñecer mellor a súa historia e ilustrar a súa gran calidade humana. … Ler máis
Neste terceiro artigo sobre a toponimia urbana de Cangas trataremos de dar algunha explicación sobre algúns dos nomes do noso rueiro como Berbetaña, Píos, Retrama, Faixa, Derribo ou A Rúa. … Ler máis
Non hai extracto porque este é un artigo protexido.
Este texto se enmarca dentro dunha serie de tres artigos escritos polo investigador Xerardo Dasairas nos que faremos un percorrido por algúns dos grandes naufraxios na costa de Cangas.
Nesta segunda entrega recordaremos outros naufraxios como o do Valparaíso (1887), o do Cap Roca (1905), o do Varonese (1907) ou o do Southern Cross (1909) que converteron A Borneira no punto negro da Ría de Vigo. … Ler máis
O barrio moañés de O Latón creceu grazas á chegada masiva de portugueses que viñan a traballar nas canteiras que existían en Meira durante a primeira metade do século XX e das que se sacou a pedra para os recheos da zona de Vigo máis próxima ao mar. … Ler máis
Non hai extracto porque este é un artigo protexido.