ANA MARIA SOTO: A SEÑORITA DE MASSÓ.

Texto elaborado por Raquel Rodriguez Paz. Socia de A Illa dos Ratos.

No artigo de hoxe queremos lembrar a unha desas mulleres galegas que tanto fixeron para achegar a cultura, a dignificación laboral e a oportunidade de formación nun tempo no que estudar quedaba restrinxido a unha minoría podente.

Ela foi Ana María Soto Landeira, unha viguesa nacida en 1921 que comezou a traballar como asistenta social na conserveira de Massó de Cangas alá polos anos 50 do século pasado, prestando axuda ás familias que traballaban na fábrica. 

A súa adicación faría de Massó un exemplo a seguir no ámbito social

Ao longo dos anos foron moitos os proxectos sociais e laborais que encabezou esta muller e que non pasaban desapercibidos.

Encabezou propostas tan innovadoras como a creación dunha gardería preto da fábrica e foi quen de conseguir que as mulleres puidesen dispoñer dun tempo durante a súa xornada laboral en Massó para a lactación das súas crianzas.

Vista interior da gardería de Massó en Cangas.

Actuaba como mediadora para solucionar calquera problema a nivel laboral dos/as empregados/as e para mellorar a súa vida a través da cultura, abogou pola organización dunhas clases para diminuír o seu índice de analfabetismo. Neste senso, tamén axudou a tramitar bolsas de estudo para os fillos/as dos traballadores/as que estudaban na “Escola do padroado de Massó”.

Impulsou a creación dun comedor social e dun economato, así como o proxecto da construción de vivendas sociais dentro do propio complexo industrial. 

Ana María Soto Landeira foi a primeira asistenta social de Galicia

Esta gran muller estudou maxisterio en Santiago de Compostela e, nos seus inicios, deu clases aos/ás fillos/as de familias con escasos recursos económicos. Das súas visitas a diferentes fábricas, conseguiu tamén que unha metalúrxica de Vigo permitira saír os/as seus/súas empregados/as media hora antes, un día á semana, para reunírense con ela e que lle contasen os seus problemas.

Ana María foi unha precursora no ámbito da axuda á comunidade, desenvolvendo a función de asistenta social moito antes de que esta figura tivese o recoñecemento social e académico que ten na actualidade.

Todo comezou cando acudiu a unha reunión de Acción Católica na que o xesuíta Francisco Gómez lle fala da figura dos asistentes sociais. Ana María acepta, malia non coñecer exactamente esa labor, mudándose á capital madrileña para formarse na Escola de Traballo Social.

Entrou en Massó no ano 1955 e co seu traballo mellorou moito a vida das empregadas da fábrica

De volta en Galicia, polo ano 1955, e co seu título baixo o brazo, a muller de D. Gaspar Massó, Dna. Amalia Bolivar, preséntalle ao empresario e este acéptaa na súa conserveira de Cangas.

Ana María dedicaríase a facer visitas ás familias dando a coñecer a súa situación familiar á empresa para, con posterioridade, seleccionar aquelas que máis necesitaban unha das vivendas que a empresa poñía a disposición dos seus traballadores e traballadoras.

Tamén realizaría labores de acompañamento e asesoramento dos/as traballadores/as no que respectaba a ir ao médico, posto que, debido ao gran analfabetismo que había, moitos non sabían o que significaban as recomendacións do médico.

Sempre quixo que a tiveran como “unha man amiga que lles axudaba” se algún/ha traballador/a tiña algunha baixa e poder volver á empresa, se tiña que cambiar de posto por recomendación médica, etc.

Pero o seu labor non rematou aquí; gracias a ela contrataron un médico pediatra e trouxeron varias enfermeiras de Santiago para que ensinaran ás mulleres como coidar aos/ás fillos/as das traballadoras durante a xornada laboral das súas nais.

Todo este labor viuse recompensado xa que a Ana María subírona de categoría dentro da empresa facendo labores de administradora. A súa contribución serviu para converter a Massó nunha empresa modélica naquel tempo. Con posterioridade, compañías como Zeltia, Vulcano ou Barreras apostaron pola contratación de asistentas sociais.

Colaborou de maneira altruísta con Aldeas Infantiles e co Fogar e Clínica San Rafael 

Teríamos que destacar asemade que, aínda que o seu labor se desenvolvía principalmente en Massó, esta extraordinaria muller tamén se comprometeu con asociacións como Aldeas Infantiles e co Fogar e Clínica San Rafael, un centro dedicado ao coidado de nenos/as con discapacidades intelectuais.

Da Orde Hospitalaria recibiu a “Carta de Hermandad” pola súa dedicación para solucionar as cuestións sociais dos relixiosos e nos anos 80 seguía colaborando na xestión administrativa do dispensario farmacéutico, tramitación de citas médicas e control de receitas.

Nos 90, xa xubilada, aínda seguía ofrecendo a súa incrible colaboración ocupándose, xunto con outras traballadoras, da coordinación do voluntariado.

No ano 2010 foi homenaxeada pola Asociación Cultural A Cepa de Cangas, e tamén polo Concello de Bueu, na Gala da Igualdade dedicada ás mulleres que traballaron nas conserveiras da localidade.

Recoñecemento da A.C A Cepa a Ana María Soto no Día da muller coa alcaldesa clara Millán. Foto Colón. 2010

No 2016, realízanlle outro recoñecemento ao seu labor nomeándoa filla adoptiva do Concello de Cangas.

Anita, a señorita de Massó, así coñecida cariñosamente na vila canguesa, finou o 22 de abril do pasado ano 2019, aos 98 anos.

Raquel Rodríguez Paz
+ artigos

Socia de A Illa dos Ratos

Un comentario

  1. Carmiña Pérez Alonso, promotora do folclore e baile galego no morrazo » A Illa dos Ratos

    […] o consello de Dna Ana María Soto Landeira, asistenta social de Massó, Carmiña desprazouse a Madrid para asistir a diversos cursos de […]

Deixa a túa resposta

O teu correo electrónico non será publicado. Os campos con * son obrigatorios

Podes usar estas etiquetas e atributos en HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

Información básica sobre protección de datos Ver más

  • Responsable A Illa dos Ratos.
  • Finalidad  Moderar los comentarios. Responder las consultas.
  • Legitimación Tu consentimiento.
  • Destinatarios  Dinahosting.
  • Derechos Acceder, rectificar y suprimir los datos.
  • Información Adicional Puedes consultar la información detallada en la Política de Privacidad.