UNHA NOVELA SOBRE “A CAZA DO MONSTRO”.

Texto elaborado por Noa Pérez González, “Noa Setemuíños”, autora do libro A pedra de ámbar gris.

A pedra de ámbar gris (Morgante 2021) é unha obra concibida para ver a historia da caza e do procesamento industrial das baleas como quen di dende a barriga do monstro, é dicir, dende primeira liña.

Eu son viguesa e como tal, oínlle comentar ao meu pai moitas veces da existencia dunha baleeira na vila de Cangas e do paso dos cadáveres dos grandes cetáceos, que eran arrastrados polos baleeiros pola ría ata o porto da Congorza. Este talvez sexa o xerme do libro, xunto con todos os veráns da infancia e parte da mocidade, que pasei nas praias do Morrazo e a impresión que sempre me produciu a colección do Museo Massó.

O de escribir tamén vén de vello, pois sempre me lembro a min mesma como un rato de biblioteca. Estudei filoloxía e son profesora de Lingua Galega e Literatura. Actualmente traballo no IES Plurilingüe Rosalía de Castro de Santiago de Compostela, cidade onde resido dende hai anos. A pedra de ámbar gris é a miña segunda novela, xa que en 2015 publiquei en Barbantesa O ocaso da familia Portela.

En canto á técnica de escritura, creo que nos meus libros as historias se constrúen un pouco elas soas, a partir de pequenos relatos que se van ensarillando e pouco e pouco van conformando un mundo propio.

A novela A pedra de ámbar gris realiza un percorrido pola fábrica conserveira e factoría baleeira de Massó en Cangas

A obra fai un percorrido por este complexo industrial que ocupaba unhas 20 hectáreas do litoral, na zona do Salgueirón, e nos bos tempos daba traballo a máis de mil persoas.

Na novela descríbense os edificios e os traballos en terra firme e o relato entrelázase coa historia  dos barcos que daban caza aos grandes cetáceos.

Naqueles anos, o prezo dunha captura andaba polos dez millóns de pesetas. Hai un momento clave no libro no que se apresa un cachalote, un exemplar que é portador nas súas entrañas dunha gran pedra de ámbar gris, de máis de 135 quilogramos. Esta é unha ocasión singular, pois só un de cada cen exemplares de entre os machos da especie posúe esta misteriosa substancia, o ámbar gris, vendida a prezo de ouro

A secreción estomacal do cachalote coñeceu múltiples aplicacións ao longo dos séculos: afrodisíaco, talismán, pedra preciosa …

A historia articúlase a partir dun personaxe central, un dos contábeis da fábrica, Lino Eiras, quen levará a pedra a vender ata a cidade de París. El vai ser quen lembre como se emprazou en Cangas a nova industria, que iría causar a admiración do seu tempo. Xunto a este individuo peculiar, cobizoso e servil, que vai medrar á sombra dos seus patróns, outros dous traballadores cobran protagonismo: o curmán de Lino, Vítor Eiras e tamén un dos arpoadores do Lobeiro, Estalisnao Filgueira. Con eles complétase a visión sobre a fábrica.

A PEDRA DE ÁMBAR GRIS
A autora do libro, Noa Setemuíños.

Desta maneira teremos tres puntos de vista para coñecer de primeira man a engrenaxe desta monstruosa maquinaria industrial

Por un lado encóntrase o contábel, que acepta as condicións do xogo impostas e por outro está o seu protexido, Vítor, que traballa como estoxador no Salgueirón, é dicir, facendo latas. Trátase dun rapaz soñador que representa a loita polos ideais. Vítor manterá unha ollada crítica fronte as estruturas de poder.

Tamén contamos coa perspectiva de Estalisnao, coñecido como o Cartucho pola súa profesión, o mellor no seu oficio pese a ser curiosamente miope. Estalisnao é un home inzado de remorsos, que se move no territorio da indecisión.

Na banda oposta estarían situados os patróns do complexo industrial, os tres irmáns Massó: Gaspar, José María e Antonio. Aínda que distantes na súa torre, os industriais influencian coas súas decisións a vida dos empregados.

As páxinas retratan o apoxeo da superfactoría Massó e a posterior decadencia.

Se cadra non todo era tan bo na industria modelo, á que o propio Réxime franquista concedeu unha medalla polo traballo desenvolvido e que fora premiada ademais internacionalmente.

Ao tratarse dunha temática histórica, a novela ten unha débeda coa realidade, e por iso parte dun proceso de documentación e de recollida de información para o que aproveitei todas as canles.

Fun petiscando aquí e alá para dar a esta arquitectura unha base real.

Moitos personaxes históricos, por exemplo, participan da trama, ademais dos Massó, como poden ser Guillerme Marconi, o comendatore, quen na súa visita ao lugar vai admirar o moderno proceso de produción da fábrica ou Urbano Lugrís, o coñecido pintor do mar.

Neste libro  teñen cabida varios xéneros, o ensaio, o relato de aventuras, as lendas e mesmo a novela romántica. Cóntase a vida e sobre todo a morte das baleas: o cachalote, o rorcual, a balea azul, os caldeiróns, etc. A estes animais todo se lle aproveitaba.

A pedra de ámbar gris pretende librar do esquecemento un período da nosa historia que me parece moi relevante e recuperar así a memoria dunha actividade fascinante, a caza de baleas, que marcou a vida das xentes da nosa costa no pasado, e que se sitúa a cabalo entre a batalla épica e o vergonzoso papel desempeñado por esta industria na devastación da especie. 

Noa Setemuíños

Autora da novela "A pedra de ámbar gris".

Un comentario

  1. Estefanía

    Buenos días. Quería saber donde puedo comprar el libro y su precio. Gracias

Deixa a túa resposta

O teu correo electrónico non será publicado. Os campos con * son obrigatorios

Podes usar estas etiquetas e atributos en HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

Información básica sobre protección de datos Ver más

  • Responsable A Illa dos Ratos.
  • Finalidad  Moderar los comentarios. Responder las consultas.
  • Legitimación Tu consentimiento.
  • Destinatarios  Dinahosting.
  • Derechos Acceder, rectificar y suprimir los datos.
  • Información Adicional Puedes consultar la información detallada en la Política de Privacidad.